KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ CHỨNG KHOÁN: CHU KỲ THANH TOÁN T+2 VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN

Đối với các bạn mới làm quen với chứng khoán, có một câu hỏi thường xuyên được đặt ra, ví dụ như “Em vừa mua cổ phiếu SSI giá 23, một lát nữa, nó lên 24, em bán để kiếm lời được không?”.

Câu trả lời là KHÔNG.

Vì sao?

Điều này có liên quan đến khái niệm ngày giao dịch, ngày thanh toán trong chứng khoán.

Ngày giao dịch là gì?

Là ngày bạn quyết định mua hoặc bán chứng khoán và đã mua hoặc bán thành công chứng hoán đó trên thị trường. Trong giao dịch chứng khoán, ngày giao dịch được gọi ngắn gọn là ngày T.

Và theo đó, ngày làm việc (không tính thứ 7, chủ nhật và nghỉ lễ theo quy định) liền sau ngày T sẽ là ngày T+1, ngày làm việc tiếp theo là ngày T+2, tiếp theo nữa là ngày T+3, …

Ngày thanh toán là gì?

Là ngày mà tại đó cổ phiếu sẽ được chuyển nhượng giữa người mua và người bán. Vào ngày thanh toán, cổ phiếu đó chính thức đã được chuyển nhượng. Tức là, nếu bạn mua cổ phiếu thì đến ngày thanh toán, cổ phiếu đó đã thuộc quyền sở hữu của bạn, bạn có quyền bán cổ phiếu đó.

Một vấn đề bạn cần phải nhớ, đó là, trước ngày thanh toán, mặc dù bạn đã mua thành công cổ phiếu vào ngày giao dịch, lúc đó, chắc chắn bạn sẽ bị trừ tiền trong tài khoàn chứng khoán của mình, nhưng cổ phiếu đó chưa phải của bạn, bạn phải chờ đến ngày thanh toán mới được bán. Vấn đề gần như tương tự đối với trường hợp bạn là bên bán (Dùng từ “gần như” là vì hiện nay các công ty chứng khoán đã áp dụng dịch vụ “ứng tiền bán chứng khoán tự động”. Vấn đề này sẽ được nói rõ ở bài viết sau.) Theo quy định hiện hành, ngày thanh toán là 16h30 ngày T+2.

Nhiều bạn sẽ thắc mắc, tại sao không giao dịch chứng khoán theo kiểu “tiền trao, cháo múc” mà phải đợi đến ngày thanh toán mới được sở hữu chứng khoán (nếu là bên mua) và đối với bên bán, đến ngày thanh toán mới nhận được tiền vào tài khoản. Câu trả lời ngắn gọn và dễ hiểu nhất là vì, trong một ngày, số lượng lệnh giao dịch được thực hiện là rất lớn (trung bình 6 tháng đầu năm 2013, trung bình mỗi ngày có khoảng 30.000 đến 50.000 lệnh được đưa vào 2 sở giao dịch chứng khoán). Và với số lượng lệnh giao dịch lớn như vậy, sẽ không tránh khỏi có một số lệnh bị lỗi, ví dụ, lệnh đặt mua lại được khai báo thành lệnh đặt bán, lệnh bán 1.000 cổ phiếu lại được báo thành lệnh bán 10.000 cổ phiếu, .. Và thời gian T+2 chính là thời gian để kịp sửa lỗi nhằm đảm bảo cho thị trường được thông suốt.

Trở lại vấn đề chính, như đã đề cập ở trên, ngày giao dịch là ngày T, ngày thanh toán là 16h30 ngày T+2. Để hiểu rõ hơn, chúng ta cùng xem 1 ví dụ sau:

 Ví dụ (xem lịch bên dưới), ngày 08/01/2018, bạn mua thành công 1.000 CP ACB, thì ngày T (ngày giao dịch) chính là ngày 08/01/2018. Ngày 09/01 là ngày T+1, ngày 10/01 là ngày T+2. Và đến 16h30 ngày 10/01, cổ phiếu sẽ vào tài khoản của bạn, lúc đó, bạn chính thức sở hữu 1.000CP đã mua ở ngày 08/01, từ lúc này bạn mới có thể bán 1.000CP ACB. Tuy nhiên, bạn cũng cần phải nhớ rằng, giao dịch cổ phiếu kết thúc vào lúc 14h45 hằng ngày, cho nên, vào ngày T+2, tức là ngày 10/01, 1.000CP ACB đã vào tài khoản của bạn, bạn đã thực sự sở hữu chúng, nhưng bạn vẫn chưa bán ngay được, mà phải đợi đến ngày T+3, tức là ngày 11/01, bạn mới có thể bán được số cổ phiếu ACB đã mua.

Tương tự như ví dụ trên, nếu bạn mua thành công vào ngày 05/01/2018, thì ngày T (ngày giao dịch) là ngày 05/01/2018, ngày thanh toán (ngày T+2) sẽ là ngày 09/01 (thứ 7 và chủ nhật không được tính), và bạn có thể bán lượng cổ phiếu đã mua vào ngày 10/01.

Một ví dụ khác nữa, nếu bạn mua thành công cổ phiếu vào thứ 5 ngày 28/12/2017, thì ngày T chính là ngày 28/12/2017, ngày T+1 là thứ 6 ngày 29/12/2017, thứ 7 và chủ nhật không tính, thứ 2 là ngày 01/01/2018 là ngày nghỉ lễ theo quy định, do đó, cũng không được tính, và như vậy, thứ 3 ngày 02/01/2018 sẽ là ngày T+2. Vào lúc 16h30 ngày T+2 tức là ngày 02/01/2018, cổ phiếu sẽ vào tài khoản của bạn, tuy nhiên, giao dịch cổ phiếu đã kết thúc vào lúc 14h45, nên nếu bạn muốn bán, bạn phải chờ đến 9h00 ngày T+3 tức là thứ 4 ngày 03/01/2018 bạn mới có thể bắt đầu bán được số cổ phiếu đã mua.

Trên đây là những kiến thức cơ bản về khái niệm ngày giao dịch, ngày thanh toán và chu kỳ thanh toán T+2. Và từ quy định về chu kỳ thanh toán T+2 sẽ liên quan đến rất nhiều vấn đề như ứng tiền bán chứng khoán, ngày giao dịch không hưởng quyền, ngày đăng ký cuối cùng và tra cứu quyền. Những vấn đề này sẽ được nói rõ hơn ở bài viết sau.

 

tin liên quan