Trong kỷ nguyên số, thiết kế đồ họa không chỉ là công cụ hỗ trợ truyền thông mà còn là một lĩnh vực học thuật và nghề nghiệp độc lập, gắn liền với sự phát triển của công nghệ thông tin, truyền thông đa phương tiện và công nghiệp sáng tạo. Sự ra đời và hoàn thiện của các phần mềm thiết kế đồ họa đã tạo điều kiện cho quá trình sáng tạo hình ảnh trở nên chính xác, hiệu quả và mang tính hệ thống hơn.
Bên cạnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được tích hợp sâu vào các phần mềm thiết kế đồ họa, góp phần tự động hóa nhiều công đoạn như xử lý hình ảnh, gợi ý bố cục, tối ưu màu sắc và hỗ trợ sáng tạo nội dung. Việc ứng dụng AI không chỉ giúp nâng cao hiệu suất làm việc của nhà thiết kế mà còn mở ra những phương thức sáng tạo mới, làm thay đổi cách tiếp cận truyền thống trong lĩnh vực thiết kế đồ họa hiện đại.
Các phần mềm thiết kế đồ họa hiện nay có thể được phân loại theo hai tiêu chí chính: không gian biểu diễn (2D và 3D) và hình thức thể hiện (tĩnh và động).
1. Phần mềm thiết kế đồ họa 2D
a. Adobe Photoshop
Adobe Photoshop là phần mềm xử lý ảnh raster được sử dụng rộng rãi trong thiết kế đồ họa, nhiếp ảnh và truyền thông thị giác. Nhờ khả năng thao tác trực tiếp trên từng điểm ảnh, Photoshop đặc biệt phù hợp với các công việc chỉnh sửa ảnh chi tiết, thiết kế poster, banner và xử lý hình ảnh phục vụ truyền thông số.
.jpg)
(https://macrosoft.store/)
Các phiên bản Photoshop gần đây tích hợp trí tuệ nhân tạo, góp phần tự động hóa một số thao tác phức tạp và nâng cao hiệu suất làm việc. Tuy nhiên, do đặc thù của đồ họa raster, hình ảnh có thể bị suy giảm chất lượng khi phóng to quá mức.
- Loại đồ họa: Raster (bitmap)
- Chức năng chính:
- Chỉnh sửa, xử lý ảnh
- Vẽ minh họa kỹ thuật số
- Thiết kế poster, banner, social media
- Tạo texture cho mô hình 3D
- Ưu điểm:
- Công cụ mạnh mẽ, tiêu chuẩn ngành
- Hệ sinh thái plugin phong phú
- Tích hợp AI (Generative Fill, Remove Object)
- Phiên bản mới nhất: Photoshop 2025/2026 (Creative Cloud)
- Đối tượng sử dụng: Designer, nhiếp ảnh gia, họa sĩ số
- Tích hợp AI: Photoshop dùng AI tạo sinh và AI hỗ trợ chỉnh sửa được cung cấp bởi Adobe Firefly (tích hợp trực tiếp trong ứng dụng và Creative Cloud). Các tính năng AI này chủ yếu dùng prompt (văn bản mô tả) hoặc các công cụ chọn vùng để xử lý ảnh nhanh.
- Tính năng AI tiêu biểu:
- Generative Fill: điền/chỉnh sửa hình bằng mô tả văn bản
- Generative Expand: mở rộng hình ảnh ngoài viền hiện có bằng AI
- Harmonize (cân bằng ánh sáng/màu): tự động điều chỉnh ánh sáng/ màu cho các thành phần ghép vào
- Generative Upscale: nâng độ phân giải ảnh mà không mất chi tiết
- AI-assisted Selection & Masking: chọn đối tượng nhanh bằng AI (chọn tóc, nền phức tạp)
b. Adobe Illustrator
Adobe Illustrator là phần mềm thiết kế đồ họa vector, cho phép tạo ra các hình ảnh có khả năng mở rộng kích thước mà không làm mất chất lượng. Illustrator thường được sử dụng trong thiết kế logo, biểu tượng, hệ thống nhận diện thương hiệu và các ấn phẩm in ấn chuyên nghiệp (Ambrose & Harris, 2015).
So với đồ họa raster, đồ họa vector mang tính linh hoạt cao hơn trong in ấn và tái sử dụng, do đó Illustrator giữ vai trò quan trọng trong lĩnh vực thiết kế thương hiệu.
- Loại đồ họa: Vector
- Chức năng chính:
- Thiết kế logo, icon, infographic
- Đồ họa in ấn và nhận diện thương hiệu
- Ưu điểm:
- Hình ảnh không vỡ khi phóng to
- Chuẩn in ấn chuyên nghiệp
- Phiên bản mới nhất: Illustrator 2025/2026
- Đối tượng: Graphic designer, brand designer
.jpg)
(https://sadesign.vn/)
- Tích hợp AI: Illustrator tích hợp các công cụ gen-AI trực tiếp (Text to Vector / Text to Pattern / Shape Fill / Recolor) giúp tạo và chỉnh vector bằng mô tả văn bản.
- Tính năng AI tiêu biểu:
- Text to Vector Graphic: tạo vector từ mô tả
- Text to Pattern: tạo họa tiết từ mô tả
- Generative Shape Fill: điền nội dung chi tiết vào vùng vector trống
- Generative Recolor: đổi màu toàn bộ artwork bằng mô tả
c. Adobe InDesign
Adobe InDesign là phần mềm chuyên dụng cho dàn trang và xuất bản, hỗ trợ tổ chức văn bản, hình ảnh và các yếu tố đồ họa trong các ấn phẩm nhiều trang như sách, tạp chí và catalogue. Phần mềm này đóng vai trò trung tâm trong quy trình xuất bản hiện đại, đặc biệt khi kết hợp với Photoshop và Illustrator trong cùng một hệ sinh thái phần mềm.
.jpg)
(https://softifix.com/)
- Loại đồ họa: Dàn trang (Layout)
- Chức năng chính:
- Thiết kế sách, báo, tạp chí, catalogue
- Xuất bản in ấn & ebook
- Ưu điểm: Quản lý văn bản & bố cục mạnh
- Phiên bản: InDesign 2025/2026
- Đối tượng: Nhà xuất bản, designer in ấn
- Tích hợp AI: InDesign đã bắt đầu tích hợp các tính năng Generative AI như “Text to Image” và “Generative Expand” trong layout để tạo hình ảnh trực tiếp trong tài liệu
- AI trong workflow:
- Text → Image: tạo hình ảnh trực tiếp trong thiết kế
- Generative Expand trong layout
d. Adobe Animate
Adobe Animate là phần mềm chuyên dụng cho thiết kế và tạo hoạt hình 2D, cho phép xây dựng các chuyển động tương tác dựa trên vector và timeline. Phần mềm được sử dụng rộng rãi trong sản xuất hoạt hình web, banner quảng cáo, game 2D và nội dung đa phương tiện, đồng thời hỗ trợ xuất ra nhiều định dạng hiện đại như HTML5 Canvas, WebGL và video. Adobe Animate đóng vai trò quan trọng trong quy trình thiết kế nội dung động, đặc biệt khi kết hợp với Photoshop và Illustrator trong hệ sinh thái Adobe.
- Loại đồ họa: Hoạt hình 2D (Animation)
- Chức năng chính:
- Tạo hoạt hình 2D, banner động, quảng cáo tương tác
- Thiết kế nội dung cho web, game 2D và đa phương tiện
- Ưu điểm: Dễ sử dụng, hỗ trợ timeline và vector linh hoạt
- Phiên bản: Adobe Animate 2025 / 2026
- Đối tượng sử dụng: Animator, designer đa phương tiện, nhà phát triển game 2D
- Tích hợp AI: Animate chưa có AI tạo hoạt hình từ prompt như Photoshop / Illustrator nhưng hỗ trợ import và xử lý file AI (Illustrator) rất thông minh
- Khả năng liên hệ AI trong Animate:
- Import Illustrator AI trực tiếp: artwork vector từ Illustrator khi import vào Animate được giữ nguyên từng layer, hiệu ứng, màu sắc để hoạt hình hoá
- Có thể kết hợp AI tạo ký tự/ảnh bằng Firefly (bên ngoài): Illustrator / Firefly tạo nội dung vector → import vào Animate để animate tiếp
- AI tạo hoạt ảnh từ Adobe Firefly (riêng trên nền tảng Firefly): Firefly có công cụ tạo hoạt ảnh AI 2D/3D từ text/image, sau đó export sang Animate hoặc Premiere
e. CorelDRAW
CorelDRAW là phần mềm chuyên dụng cho thiết kế đồ họa vector, được sử dụng phổ biến trong in ấn, quảng cáo và thiết kế nhận diện thương hiệu. Phần mềm cho phép tạo và chỉnh sửa các đối tượng vector chính xác, xử lý chữ linh hoạt và quản lý bố cục hiệu quả. CorelDRAW giữ vai trò quan trọng trong quy trình thiết kế in ấn, đặc biệt phù hợp với các công việc như thiết kế logo, banner, poster, bao bì và các sản phẩm quảng cáo ngoài trời.
.jpg)
(https://wikigo.vn/)
- Loại đồ họa: Vector (Graphic Design)
- Chức năng chính:
- Thiết kế logo, poster, banner, bao bì
- Chế bản và xuất file in ấn
- Ưu điểm: Xử lý chữ mạnh, phù hợp in ấn, dễ tùy chỉnh
- Phiên bản: CorelDRAW Graphics Suite 2025 / 2026
- Đối tượng sử dụng: Designer đồ họa, nhà in, công ty quảng cáo, xưởng sản xuất in ấn
- Tích hợp AI: Corel tích hợp AI chủ yếu thông qua CorelDRAW Graphics Suite, tập trung vào tự động hóa, tăng tốc thao tác và nâng cao chất lượng hình ảnh
- Tính năng AI tiêu biểu trong CorelDRAW:
- AI Upscaling (Image Upsampling): Tăng độ phân giải ảnh bitmap mà không vỡ hình
- AI Artifact Removal (loại bỏ nhiễu ảnh): AI tự phát hiện và loại bỏ lỗi nén JPEG, ảnh mờ → AI làm mịn, rõ chi tiết để dùng cho catalogue
- AI-powered Image Enhancement: Tự động cân chỉnh độ nét, tương phản, ánh sáng
- PowerTRACE (vector hóa thông minh): Chuyển ảnh bitmap → vector với khả năng nhận diện cạnh tốt hơn nhờ AI
f. Canva
Canva là nền tảng thiết kế đồ họa trực tuyến, hướng đến người dùng phổ thông với giao diện đơn giản và kho mẫu thiết kế sẵn phong phú. Phần mềm cho phép tạo nhanh các sản phẩm truyền thông như bài đăng mạng xã hội, poster, slide thuyết trình, banner và video ngắn mà không yêu cầu nhiều kiến thức chuyên sâu về thiết kế. Canva đóng vai trò quan trọng trong việc đơn giản hóa quy trình thiết kế, đặc biệt phù hợp cho cá nhân, giáo viên, doanh nghiệp nhỏ và đội ngũ marketing.
.jpg)
(https://www.canva.com/)
- Loại đồ họa: Thiết kế đồ họa tổng hợp (Online Graphic Design)
- Chức năng chính:
- Thiết kế ấn phẩm truyền thông, mạng xã hội, thuyết trình
- Chỉnh sửa hình ảnh, video và nội dung cơ bản
- Ưu điểm: Dễ sử dụng, nhiều mẫu sẵn, làm việc online
- Phiên bản: Canva Free / Pro / Teams (Web & App)
- Đối tượng sử dụng: Người dùng phổ thông, marketer, giáo viên, doanh nghiệp nhỏ
- Tích hợp AI: AI của Canva tập trung vào tạo nội dung từ mô tả (prompt) và tự động hóa thiết kế
- Tính năng AI tiêu biểu trong Canva:
- Magic Design (AI thiết kế tự động): Nhập nội dung → Canva tự tạo layout
- Text to Image (AI tạo hình ảnh): Tạo ảnh minh họa từ mô tả
- Magic Edit (chỉnh sửa ảnh bằng AI): Thay đổi một phần hình ảnh bằng mô tả
- Magic Eraser (xóa vật thể): AI tự xóa đối tượng không mong muốn
- Magic Write (AI viết nội dung): Viết caption, mô tả, nội dung slide
ThS. Trần Nguyễn Anh Chi – Giảng viên Khoa CNTT-ĐT
Tổng hợp từ Internet