Trong kỷ nguyên thương mại điện tử, nơi khách hàng thường đưa ra quyết định mua hàng chỉ dựa trên những gì họ nhìn thấy trực tuyến, hình ảnh sản phẩm chất lượng cao đã trở thành yếu tố sống còn. Một bức ảnh không chỉ đơn thuần là minh họa cho sản phẩm, mà còn là công cụ truyền tải giá trị thương hiệu, tạo dựng niềm tin và thúc đẩy hành vi mua sắm.
Phần 1 của nghiên cứu này tập trung vào những nền tảng quan trọng nhất trong nhiếp ảnh sản phẩm: từ việc hiểu rõ vai trò của hình ảnh, phân biệt giữa nhiếp ảnh sản phẩm và phong cách sống, cho đến cách chuẩn bị buổi chụp, làm chủ ánh sáng, cài đặt máy ảnh, và xây dựng bố cục – phong cách phù hợp. Đây là những bước đi đầu tiên nhưng mang tính quyết định, giúp doanh nghiệp và cá nhân tạo ra hình ảnh sản phẩm không chỉ đẹp mắt mà còn có sức thuyết phục mạnh mẽ.
Với cách tiếp cận thực tiễn, minh họa cụ thể và các ví dụ trực quan, phần này sẽ cung cấp cho bạn một bộ khung kiến thức vững chắc để bắt đầu hành trình nâng cao chất lượng hình ảnh sản phẩm.
1. HIỂU NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN
Tầm quan trọng của hình ảnh chất lượng cao
Trong thương mại điện tử và các website giới thiệu sản phẩm, hình ảnh chất lượng cao là yếu tố quyết định. Chúng đại diện cho thương hiệu, truyền tải giá trị sản phẩm, và thường là điểm tiếp xúc đầu tiên giữa khách hàng tiềm năng với sản phẩm.
- Ảnh rõ nét, chi tiết giúp tăng độ tin cậy và thúc đẩy hành vi mua hàng.
- Ngược lại, ảnh mờ, thiếu chi tiết có thể làm giảm giá trị cảm nhận của sản phẩm.
Hình 1. So sánh ảnh đồng hồ Breitling chụp bằng thiết bị chuyên nghiệp và ảnh Gucci chụp bằng iPhone.
Sự khác biệt giữa nhiếp ảnh sản phẩm và nhiếp ảnh phong cách sống
- Nhiếp ảnh sản phẩm: tập trung vào sản phẩm, thường sử dụng nền trắng hoặc trung tính để làm nổi bật chi tiết.
- Nhiếp ảnh phong cách sống: đặt sản phẩm trong bối cảnh sử dụng thực tế, giúp khách hàng hình dung cách sản phẩm hòa nhập vào cuộc sống.
Hình 2: Ví dụ cốc cà phê chụp riêng biệt và cốc cà phê trong khung cảnh sinh hoạt.
Lựa chọn phông nền và bối cảnh
Phông nền cần bổ trợ cho sản phẩm, không gây phân tán sự chú ý.
- Với sản phẩm công nghệ, nền trắng hoặc trung tính thường phù hợp.
- Với sản phẩm gia dụng hoặc phong cách sống, nên chọn bối cảnh gắn liền với trải nghiệm thực tế.
Hình 3: Ví dụ nền trắng cho sản phẩm công nghệ và bối cảnh nhà bếp cho sản phẩm gia dụng.
2. CHUẨN BỊ CHO BUỔI CHỤP
Lập kế hoạch cho buổi chụp
Để buổi chụp sản phẩm diễn ra hiệu quả, việc chuẩn bị trước là vô cùng quan trọng. Một số bước cần thiết:
- Mood Boards (Bảng ý tưởng): Thu thập hình ảnh thể hiện phong cách và cảm xúc bạn muốn hướng tới.
- Shot Lists (Danh sách góc chụp): Liệt kê cụ thể các kiểu ảnh cần có, bao gồm góc chụp, bố cục, và chi tiết sản phẩm.
- Lịch trình: Sắp xếp thời gian hợp lý để tận dụng tối đa nguồn lực và tránh lãng phí.
Hình 4: Bảng ý tưởng chụp.
Thiết bị cần thiết
Để đạt được chất lượng hình ảnh cao, bạn cần chuẩn bị các thiết bị phù hợp:
- Máy ảnh: DSLR hoặc mirrorless là lựa chọn lý tưởng.
- Ống kính:
- Macro lens cho sản phẩm nhỏ, nhiều chi tiết.
- Prime lens cho độ sắc nét cao.
- Ánh sáng: Softbox, đèn LED, hoặc ánh sáng tự nhiên đều có thể sử dụng tùy mục đích.
- Phụ kiện: Tripod, reflector (tấm hắt sáng), diffuser (tấm tán sáng) để kiểm soát ánh sáng và ổn định khung hình.
Hình 5: Thiết bị Nikon và các loại ống kính.
Mẹo chuẩn bị sản phẩm
Trước khi đưa sản phẩm vào chụp, cần đảm bảo:
- Làm sạch: Sản phẩm phải hoàn toàn sạch sẽ, không bụi bẩn hay vết xước.
- Styling (Trang trí): Sử dụng đạo cụ để làm nổi bật sản phẩm nhưng không lấn át.
- Sắp xếp: Đặt sản phẩm ở vị trí tối ưu để phô diễn đặc điểm nổi bật nhất.
Hình 6: Ví dụ sắp xếp và chuẩn bị sản phẩm.
3. LÀM CHỦ KỸ THUẬT ÁNH SÁNG
Ánh sáng tự nhiên và ánh sáng nhân tạo
- Ánh sáng tự nhiên: Mang lại cảm giác mềm mại, tự nhiên, đặc biệt phù hợp cho các ảnh phong cách sống.
- Ánh sáng nhân tạo: Cho phép kiểm soát tốt hơn. Sử dụng softbox hoặc đèn LED để tạo ánh sáng ổn định và đồng nhất.
Hình 7: So sánh ánh sáng tự nhiên (sản phẩm Radox) và ánh sáng studio.
Sử dụng Softbox, Reflector và Diffuser
- Softbox: Tạo ánh sáng đều, dịu, giảm hiện tượng gắt.
- Reflector (tấm hắt sáng): Phản chiếu ánh sáng để lấp đầy vùng tối, giảm bóng đổ.
- Diffuser (tấm tán sáng): Làm mềm ánh sáng mạnh, tránh hiện tượng chói.
Hình 8: Setup ánh sáng với softbox, reflector và diffuser.
Tạo chiều sâu và không gian bằng ánh sáng
Để hình ảnh sản phẩm có chiều sâu và nổi bật hơn, cần kết hợp nhiều nguồn sáng:
- Key light (đèn chính): Nguồn sáng chủ đạo, làm nổi bật sản phẩm.
- Fill light (đèn phụ): Giảm độ tương phản, làm mềm bóng đổ.
- Backlight (đèn hậu): Tạo đường viền, làm sản phẩm tách khỏi nền, tăng tính ba chiều.
Hình 9: Sơ đồ setup ánh sáng với key light, fill light, backlight, beauty dish và grid.
4. CÀI ĐẶT MÁY ẢNH VÀ KỸ THUẬT CHỤP
Lựa chọn cài đặt máy ảnh phù hợp
Để có được hình ảnh sản phẩm sắc nét và chuyên nghiệp, cần chú ý đến các thông số cơ bản:
- ISO: Giữ ở mức thấp (100–400) để hạn chế nhiễu hạt.
- Khẩu độ (Aperture): Sử dụng khẩu độ nhỏ (f/8–f/16) để tăng độ sâu trường ảnh và độ sắc nét.
- Tốc độ màn trập (Shutter Speed): Đảm bảo đủ nhanh để tránh nhòe do rung hoặc chuyển động (≥ 1/60).
Hình 10: Bảng cheat sheet ISO, khẩu độ, tốc độ màn trập.
Tầm quan trọng của lấy nét và độ sâu trường ảnh
- Lấy nét (Focus): Sản phẩm phải luôn được lấy nét chính xác. Trong nhiều trường hợp, nên sử dụng chế độ lấy nét thủ công để đảm bảo độ chính xác.
- Độ sâu trường ảnh (Depth of Field):
- Khẩu độ lớn (f/2.8, f/4) tạo hiệu ứng nghệ thuật với nền mờ (shallow depth of field).
- Khẩu độ nhỏ (f/11, f/16) giúp toàn bộ sản phẩm rõ nét (large depth of field).
Hình 11: Độ sâu trường ảnh nông và sâu.
Kỹ thuật chụp cho các loại sản phẩm khác nhau
- Sản phẩm phản chiếu (Reflective items): Sử dụng ánh sáng tán xạ (diffused lighting) để giảm phản xạ không mong muốn.
- Sản phẩm có bề mặt kết cấu (Textured products): Ánh sáng chiếu từ bên hông giúp làm nổi bật chi tiết và độ sâu.
- Sản phẩm nhỏ (Small items): Dùng ống kính macro và chụp cận cảnh để thể hiện chi tiết tinh xảo.
Hình 12: Chụp sản phẩm phản chiếu, sản phẩm có kết cấu, và sản phẩm nhỏ.
5. BỐ CỤC VÀ PHONG CÁCH
Quy tắc một phần ba và các kỹ thuật bố cục khác
Trong nhiếp ảnh sản phẩm, bố cục đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt ánh nhìn của người xem:
- Quy tắc một phần ba (Rule of Thirds): Đặt sản phẩm lệch khỏi trung tâm, tại giao điểm của các đường chia ba, giúp hình ảnh cân bằng và tự nhiên hơn.
- Đường dẫn thị giác (Leading Lines): Sử dụng các đường thẳng hoặc yếu tố trong khung hình để hướng ánh mắt người xem đến sản phẩm.
- Khung hình (Framing): Dùng đạo cụ hoặc yếu tố tự nhiên để tạo khung bao quanh sản phẩm, làm nổi bật đối tượng chính.
Hình 13: Quy tắc một phần ba, đường dẫn thị giác từ thùng xe tải, và khung hình tự nhiên.
Mẹo tạo phong cách cho nhiều loại sản phẩm
Để hình ảnh sản phẩm vừa đẹp mắt vừa phù hợp với thương hiệu, cần chú ý:
- Thương hiệu nhất quán (Consistent Branding): Sử dụng màu sắc, đạo cụ và phong cách phù hợp với bản sắc thương hiệu.
- Sạch sẽ và đơn giản (Clean & Simple): Tránh sự rườm rà, giữ cho sản phẩm là trung tâm của bức ảnh.
- Tính liên quan (Contextual Relevance): Đạo cụ và bối cảnh phải gắn liền với công dụng hoặc trải nghiệm của sản phẩm.
Hình 14: Styling thảm với đạo cụ và không gian xung quanh được sắp xếp hài hòa.
Tầm quan trọng của sự nhất quán trong nhiếp ảnh sản phẩm
Sự nhất quán trong phong cách chụp và bố cục giúp:
- Tạo dựng hình ảnh thương hiệu đồng bộ, dễ nhận diện.
- Khi khách hàng nhìn thấy ảnh, họ có thể ngay lập tức liên tưởng đến thương hiệu.
- Gia tăng tính chuyên nghiệp và độ tin cậy của sản phẩm.
Hình 15: Hình ảnh sản phẩm với phong cách thương hiệu nhất quán.
Qua phần 1, chúng ta đã cùng tìm hiểu những nguyên tắc nền tảng trong nhiếp ảnh sản phẩm: từ tầm quan trọng của hình ảnh chất lượng cao, sự khác biệt giữa ảnh sản phẩm và ảnh phong cách sống, cho đến cách chuẩn bị buổi chụp, làm chủ ánh sáng, cài đặt máy ảnh và xây dựng bố cục – phong cách phù hợp. Đây chính là bộ khung cơ bản giúp doanh nghiệp và cá nhân tạo ra những hình ảnh sản phẩm vừa đẹp mắt vừa có sức thuyết phục mạnh mẽ.
Tuy nhiên, hành trình nâng cao hình ảnh sản phẩm chưa dừng lại ở đó. Bên cạnh kỹ thuật chụp, hậu kỳ chỉnh sửa, tối ưu hóa cho thương mại điện tử, và việc nắm bắt xu hướng mới cũng đóng vai trò quyết định trong việc đưa sản phẩm đến gần hơn với khách hàng.
Trong Phần 2, chúng ta sẽ tiếp tục khám phá:
- Các kỹ thuật hậu kỳ và chỉnh sửa chuyên sâu.
- Cách tối ưu hóa hình ảnh cho SEO và các nền tảng thương mại điện tử.
- Xu hướng nâng cao như ảnh 360 độ, AR, và những case study thực tế.
- So sánh giữa DIY và nhiếp ảnh chuyên nghiệp để lựa chọn giải pháp phù hợp cho từng doanh nghiệp.
Hãy cùng theo dõi để hoàn thiện bức tranh toàn diện về nhiếp ảnh sản phẩm – từ nền tảng cơ bản đến xu hướng hiện đại.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Livesey, Terry (2024). Enhancing Product Visuals to Boost Your Sales. Terry Livesey Photography, Worcestershire, United Kingdom.
ThS. Phạm Ngọc Cường - Giảng viên Khoa CNTT-ĐT