Thực trạng sinh viên đi làm thêm hiện nay

1. Vấn đề đi làm thêm của SV hiện nay:

Theo thống kê, độ tuổi lao động phổ biến tại nước ta là từ 18-23 tuổi (2022). Trong đó, phần lớn là các bạn SV đang theo học tại các trường trung cấp, cao đẳng, đại học trên cả nước.

Hiện nay, phần lớn SV nói chung đã nhận thức được rằng có rất nhiều phương pháp học tập, tích lũy kinh nghiệm từ thực tế cũng như là nhận thức được tầm quan trọng của việc tích lũy kinh nghiệm từ thực tiễn công việc và xu thế hiện nay của SV chọn phương pháp học tập từ thực tiễn công việc (nhận các công việc dưới hình thức như: Part Time, Freelancer). Theo số liệu thống kê của Công ty CareerBuilder vào năm 2021: “23% nhà tuyển dụng cho ràng: khả năng và kinh nghiệm của các ứng viên có liên quan đến công việc là yếu tố quan trọng nhất đối với quyết định tuyển dụng của họ. 63% trong số đó xem các kinh nghiệm mà các ứng viên có được thông qua các hoạt động tình nguyện, các buổi thực hành ở trường và qua những việc làm bán thời gian như kinh nghiệm có liên quan rất có giá trị”. Từ những con số thống kê này đã cho thấy được rằng tầm quan trọng của việc làm thêm đối với SV mới ra trường.

Theo một số cuộc khảo sát các bạn SV đang theo học tại các trường đại học, cao đẳng và trung cấp nghề cho thấy: “hơn 80% SV đều chọn phương pháp tiếp nhận các công việc nhiều hình thức khác nhau (Part-Time, Freelancer,…) làm thêm để học tập và tích lũy kinh nghiệm”. Bên cạnh đó cũng có nhiều lý do được các bạn SV được đưa ra khi quyết định đi làm thêm cụ thể như: “muốn có thêm thu nhập để duy trì việc học tập; muốn trau dồi & rèn luyện các kỹ năng (kỹ năng sống, kỹ năng mềm, kỹ năng chuyên môn, ….); tích lũy kinh nghiệm; Củng cố và làm nổi bật hồ sơ xin việc của cá nhân trước nhà tuyển dụng; ….”

Môi trường công việc làm thêm không chỉ là nơi để SV có thể kiếm thêm thu nhập mà còn là môi trường thực tiễn để SV có thể học tập và ứng dụng các kiến thức vào trong thực tế. Bên cạnh đó còn giúp họ có thể phát triển năng lực và trưởng thành hơn từng ngày thông qua việc tiếp xúc và cộng tác với nhiều kiểu người khác nhau trong xã hội hiện nay.

2. Ưu và nhược điểm từ thực trạng đi làm thêm của SV

2.1 Ưu điểm từ thực trạng đi làm thêm của SV

- Trải nghiệm môi trường đi làm, tìm kiếm đam mê đích thực. Thông qua hoạt động trãi nghiệm ở các ngành nghề khác nhau, từ đó biết được bản thân thực sự thích gì hoặc không thích gì & đâu là điều phù hợp với bản thân. Đây là những cảm nhận thực tế giúp SV có được những quyết định đúng đắn nhất mà bản thân sẽ gắn bó và theo đuổi.

- Mở rộng các mối quan hệ, trau dồi và rèn luyện kỹ năng (kỹ năng sống, kỹ năng mềm, nghiệp vụ chuyên môn,…). Mở rộng vòng tròn kết nối của bản thân với các nhà quản lý, đồng nghiệp và ngay cả khách hàng mà bản thân đang phục vụ. Đặc biệt là giúp cho bản thân có thể tiếp cận được các cơ hội trong tương lai, nâng cao sự tự tin,….

- Nâng cao kiến thức, học hỏi thêm nhiều điều mới mẻ, mở rộng tư duy – góc nhìn cũng là một lợi ích vô cùng to lớn mà SV có được khi sớm đi làm.

- Trưởng thành hơn từng ngày thông qua việc tiếp cận & ứng phó với nhiều tình huống thực tiễn khác nhau từ trong thực tế cuộc sống.

- Gia tăng nguồn thu nhập, tự chủ tài chính, phục vụ cho các vấn đề như: hoạt động sinh hoạt và các hoạt động học tập.

- Học cách quản lý thời gian và cân bằng giữa việc đi làm và đi học.

- Củng cố và làm nổi bật hồ sơ xin việc (CV) các nhân trước các nhà tuyển dụng.

- Tiếp cận các cơ hội ứng dụng các kiến thức lý thuyết đã học được từ trường học vào trong thực tiễn.

- Thúc đẩy sự năng động và chủ động của từng cá nhân.

- Hiệu được ý nghĩa và giá trị của đồng tiền kiếm được bằng sức lao động của bản thân.

- Khám phá & khai thác được các khả năng tiềm ẩn bên trong của bản thân.

2.2 Nhược điểm từ thực trạng đi làm thêm của SV

- Mất nhiều thời gian, bỏ bê học tập do quá tập trung vào việc đi làm thêm, đã từng ghi nhận không ít thực trạng sinh viên bỏ học đi làm thêm. Nhiều SV không biết bản thân thực sự phù hợp với công việc gì nên chỉ riêng phần thời gian dành cho quá trình tìm kiếm các công việc Part-Time, Freelancer,… cũng đã ngốn khá nhiều thời gian. Bên cạnh đó các công việc như vậy buộc cần khoảng 4-5 tiếng mỗi ngày. Điều này có nghĩa là bản thân SV sẽ phải hy sinh một vài thói quen, sở thích cá nhân, các cuộc vui chơi với bạn bè,….thậm chí nếu không cân bằng được thời gian cá nhân, việc làm thêm đôi khi còn làm bạn xao nhãng bài vở, học lại, thi trượt môn, không những mất thời gian để phải học lại mà còn phải mất thêm tiền để tham gia các đợt thi lại - học lại sau khi trượt môn học

- Ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe do làm nhiều việc. Do vừa phải học vừa phải làm thêm nên có nhiều bạn đã không chịu được áp lực, dễ cảm thấy mệt mỏi – căng thẳng – chán chường. Chưa kể đến SV chọn các công việc chân tay quá nặng nhọc phải bỏ quá nhiều thể lực sẽ rất ảnh hưởng đến tình trạng sức khỏe của bản thân. Ngược lại, một số công việc văn phòng ít vận động và buộc phải dành nhiều thời gian để thực hiện cũng sẽ khiến cho bạn trở nên yếu dần & giảm sự linh hoạt – nhanh nhẹn

- Không tập trung vào việc học tập và bỏ lỡ cơ hội tham gia các hoạt động ngoại khóa của trường, khoa và lớp. Thời gian dành cho việc học tập & nghiên cứu sẽ bị chia sẻ chi phối bởi công việc làm thêm và các mối quan hệ có được từ công việc làm thêm nên kết quả học tập có thể sẽ bị ảnh hưởng và tụt dốc.

- Dễ bị lừa lọc tiền mất – tật mang, là tầm ngắm của nhiều đối tượng lừa đảo, bị bóc lột sức lao động. Việc chọn công việc làm thêm không phù hợp với thực trạng của bản thân chính là bạn đang lãng phí sức khỏe và thời gian. Đôi khi, vì chưa có kinh nghiệm nên SV rất dễ bị lừa lọc, mức thu nhập thấp hơn so với năng lực của bản thân và tệ nhất là có thể bị bùng lương. Kết quả có được đó là vừa hao tâm tổn sức, vừa xao nhãng việc học nhưng lại thu được kết quả là con số 0, thêm vào đó là sự bực bội

- Nguy cơ vướng vào những mối quan hệ tiêu cực. Dễ bị các cám dỗ ở bên ngoài xã hội mà đôi khi các bạn SV không thể vượt qua được

3. Lời khuyên dành cho SV

- Phải luôn ghi nhớ rằng việc học là quan trọng nhất, là ưu tiên hàng đầu và là nền tảng cơ bản để có thể mở ra cánh cửa tương lai.

- Phải luôn có một kế hoạch học tập rõ ràng, phân bổ nguồn thời gian của bản thân một cách hiệu quả dựa trên cơ sở cân bằng thời gian giữa việc học và việc đi làm thêm.

- Nghiên cứu & lựa chọn những công việc bản thân yêu thích, liên quan và bổ trợ cho ngành học.

- Lựa chọn các công việc phù hợp với sức khỏe – năng lực – sở thích và nguồn thời gian của bản thân.

- Biết cách sử dụng thời gian rảnh của bản thân sao cho phù hợp.

- Thường xuyên chú ý tình trạng sức khỏe và tu bổ thân thể của bản thân.

- Chủ động học hỏi, cập nhật kiến thức và kỹ năng thông qua toàn bộ các hoạt động trãi nghiệm từ trong đời sống của bản thân.

- Tích cực trong việc ứng dụng toàn bộ kiến thức có được từ quá trình học tập trên lớp vào trong thực tế dưới nhiều hình thức.

- Vận dụng linh hoạt kiến thức có được từ thực tế vào các bài học thực hành trên lớp.

ThS. Ngô Trọng Minh - Phụ trách Khoa Đại Cương