Những thay đổi về luật thuế thu nhập cá nhân năm 2026

Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2026 được ban hành nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật thuế, mở rộng cơ sở thuế, bảo đảm công bằng trong điều tiết thu nhập và phù hợp với bối cảnh phát triển của đất nước trong thời kỳ kinh tế số.

1. Mở rộng phạm vi thu nhập chịu thuế

Luật 109/2025/QH15 quy định lại hệ thống thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân theo hướng đầy đủ và bao quát hơn. Bên cạnh các loại thu nhập truyền thống, luật đã bổ sung một số nguồn thu nhập mới, đáng chú ý gồm:

• Thu nhập từ kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số;
• Thu nhập từ hoạt động đại lý, môi giới, hợp tác kinh doanh với tổ chức;
• Tiền thù lao, các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền dưới mọi hình thức;
• Thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số;
• Thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon;
• Thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng, việc áp dụng thuế đối với loại thu nhập này được thực hiện theo lộ trình quản lý thị trường vàng do Chính phủ quy định.

Việc mở rộng phạm vi thu nhập chịu thuế góp phần đáp ứng yêu cầu quản lý thuế đối với các hoạt động kinh tế mới phát sinh.

2. Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh

Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2026 đã điều chỉnh tăng mức giảm trừ gia cảnh, cụ thể:

• Mức giảm trừ đối với người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm);
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.

Mức giảm trừ này được xác định trên cơ sở biến động giá cả và thu nhập, góp phần giảm gánh nặng thuế cho người nộp thuế, đặc biệt là người có thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Căn cứ biến động của giá cả, thu nhập, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định mức giảm trừ gia cảnh theo quy định trên phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

3. Điều chỉnh biểu thuế TNCN từ 7 bậc xuống 5 bậc

4. Quy định mới về thuế đối với cá nhân kinh doanh

- Theo Luật 109/2025/QH15, cá nhân cư trú có doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh không quá 500 triệu đồng/năm thì không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

- Đối với cá nhân cư trú có doanh thu trên mức này (500 triệu đồng), luật cho phép lựa chọn phương pháp tính thuế:

• Tính thuế trên cơ sở thu nhập tính thuế (doanh thu trừ chi phí hợp lý):

Thu nhập tính thuế = Doanh thu của hàng hóa, dịch vụ bán ra trừ (-) Chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh trong kỳ tính thuế;

Thuế thu nhập cá nhân phải nộp = Thu nhập tính thuế nhân (x) thuế suất. Trong đó:

Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm 500 triệu đồng đến 03 tỷ đồng: thuế suất 15%;

Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 03 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng: thuế suất 17%;

Cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 50 tỷ đồng: thuế suất 20%.

• Tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu, tùy theo quy mô và lĩnh vực kinh doanh.

Quy định này nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn hoạt động của cá nhân kinh doanh.

5. Bổ sung các trường hợp miễn, giảm thuế

Luật mới tiếp tục hoàn thiện chính sách miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân, trong đó bổ sung nhiều quy định mang tính khuyến khích, như:

• Miễn thuế thu nhập cá nhân trong thời hạn 05 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của nhân lực công nghệ số, công nghệ cao, công nghệ chiến lược;
• Ưu đãi thuế đối với cá nhân tham gia khởi nghiệp sáng tạo, đầu tư mạo hiểm;
• Chính sách miễn, giảm thuế gắn với tăng trưởng xanh, trái phiếu xanh và tín chỉ các-bon.

Các quy định này thể hiện định hướng sử dụng chính sách thuế để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

6. Hiệu lực thi hành

Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Riêng các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Việc ban hành Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2026 đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật thuế Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thuế và bảo đảm công bằng trong phân phối thu nhập.

ThS. Phạm Thị Hoàng - Giảng viên Khoa Kinh tế